PRIVATNI POLISING I RISK MENADŽMENT U SRBIJI

Dušan Davidović, Želimir Kešetović

Sažetak


Inspiracija za rad i problem(i) koji se radom oslovljava(ju): Privatizacija bezbednosti u Srbiji počela je `90-tih godina, kada su registrovane prve privatne firme za vršenje poslova obezbeđenja. Pored obezbeđivanja imovine i lica u normalnim uslovima, privatna bezbednost ima važnu ulogu i zadatke u prevenciji rizika, u vanrednim situacijama  i  katastrofama.  Službenici  obezbeđenja  oduvek  su  bili  prvi  na  udaru kada su ovakve situacije u pitanju. Svoj osnovni zadatak, zaštitu imovine i lica (u novije vreme i poslovanja), privatni sektor bezbednosti ne bi mogao da ispunjava bez saradnje sa ostalim, javnim akterima u ovom poslu-Sektorom za vanredne situacije MUP-a, vojskom, ostalim državnim i akterima iz civilnog društva (Crveni krst, gorska služba spasavanja) i dr. U radu autori daju jednu kritičku sliku privatne bezbednosti u Srbiji danas i projektuju njenu značajniju ulogu u složenim procesima vezanim za rizike zaštite imovine, lica i poslovanja.

Ciljevi rada (naučni i/ili društveni):  Naučni cilj rada sadržan je u nameri da se u vokabular bezbednosnih nauka u Srbiji uvede pojam “policing” koji smatramo prikladni- jim za označavanje svih onih aktivnosti raznih društvenih aktera u sferi bezbednosti, koji učestvuju u borbi protiv kriminala i drugih socijalnih devijacija. Skretanje pažnje naučne i stručne javnosti na važnu ulogu privatne bezbednosti u sprečavanju rizika i upravljanju rizicima, bio je takođe cilj ovoga rada.

Metodologija/dizajn: Stavovi izneti u ovom radu uglavnom su proizašli iz saznanja do kojih su autori došli koristeći metod sekundarne analize podataka.

Ograničenja rada/istraživanja: Dva su osnovna ograničenja sa kojim su se autori suočili radeći na ovom tekstu; (1) nedovoljan fond istraživačkih podataka o praksi prevencije i upravljanja rizicima u kompanijama i drugim sistemima- naročito nacionalnim kritičkim infrastrukturama, i; (2) nedovršen sistem licenciranja firmi i zaposlenih u sektoru privatne bezbednosti zbog činjenice da taj proces još uvek traje.

Rezultati/generalni zaključak: Risk menadžment u Srbiji naglo se, kao forma znanja i veština, razvio od 2000-tih do danas, paralelno sa profesionalizacijom ili barem naporima za profesionalizaciju privatnog sektora bezbednosti. Praksa primene tih znanja i tih profesionalnih usluga privatnog sektor bezbednosti međutim, nije na zavidnom nivou. Uzrok tome možemo naći u relativno niskom nivou bezbednosne kulture upravljačkog sloja među zaposlenima (naročito u onim kompanijama koje nisu privatne), mada se može reći da je još uvek prisutan i duh voluntarizma, tako poznat iz prethodnih vremena i sistema upravljanja.

Opravdanost istraživanja/ rada: Velike vrednosti, i materijalne i ljudske, izložene su ozbiljnim i uvek novim rizicima koje savremeno društvo i savremeni način života proizvodi. Naučna istraživanja upravljanja rizicima i uloge privatnog sektora bezbednosti koji broji isti broj pripadnika kao i javna bezbednost, na najbolji način mogu da otkriju probleme, ponude naučna rešenja i funkcionalizuju ih u praksi sprečavanja i upravljanja rizicima.

--------------------------------------------------------

Policing and risk management in Serbia

Reason for writing and research problem(s): Privatization of security started in Serbia in 1990s when first private security companies were established. Besides taking care of people and property in regular circumstances they have to perform security task also during emergencies and disasters. Private security guards have always been on the first line when we speak about these kind of situatiuon. Their first task- protection of property, people and business, they oftenly fulfill  together with Sector for emergency management, police, military and other state actors and actors from civil society sector (Red Cross, Mountain Rescue Service etc.). In this article, the authors made an critical oversight of private security in Serbia today and they tryed to explain its important role in complex processes of managing risks in protecting property, people and business.

aims of the paper (scientific and/or social): Scientific aim of the article is to introduce notion “policing” to Serbian security vocabulary since it is more propriate to cover all activities of the various social subjects directed to prevent crime and other social de- viations. The aim was also to pay attention of the researchers and experts to important role of the private security in prevention and risk management.

Methodology/ Design: Attitudes presented in this article are mostly emerged from the content analysis that we used.

Research/ paper limitations: There are two main limitation in preparing this article; (1) inadequat research data base on risk management praxis in Serbian corporations and other szstems and; (2) incomplete licensing system for companies and employees, since that process is still in progress.

Results/ Findings: As a system of knowledge and skills, paralelly with growth of professionalization of private security, risk management has been well developed since 2000. But, the praxis of these two is not enough developed.

General Conclusion: Reasons for low level of praxis development we can find in relatively low level of “security culture” especially among ruling layer in corporation (especially those which are not private), although the voluntarism is also present in way of managing business in Serbia nowdays. On the other side, although the private security is present in so meny companies, it is not enough involved in preventing and solving/ managing risks.

Research/ Paper Validity: Great values, both material and human, are exposed to serious and always new risks that contemporary society and modern lifestyles produce. Scientific research on risk management and the role of a private security sector that counts the same number of members as the police, can best detect problems, bids scientific solutions and functionalize them in the practice of prevention and risk ma- nagement.


Ključne riječi


upravljanje rizicima; privatna bezbednost; polising; sektor za vanredne situacije; modeli upravljanja rizicima; zakon o privatnom obezbeđenju; Crisis management; policing; private security companies; Sector for emergency management; risk management

Cijeli tekst:

PDF

Povratni linkovi

  • Trenutno nema povratnih linkova



Copyright © 2015 - Fakultet za kriminalistiku, kriminologiju i sigurnosne studije, Sarajevo