ODGOVOR POLICIJE NA ZLOČINE IZ MRŽNJE

Tanja Kesić, Ivana Bjelovuk, Milan Žarković

Sažetak


Inspiracija za rad i problem(i) koji se radom oslovljava(ju): Zločin iz mržnje je kriminološki pojam kojim se označava krivično delo koje je učinjeno kao posledica netolerancije prema „drugačijima“. U pitanju su krivična dela koja se vrše zbog mržnje, netrpeljivosti ili predrasuda prema određenoj grupi ili zajednici i zato predstavljaju ozbiljnu pretnju po bezbednost ne samo pojedinaca koji su direktno izloženi ovoj vrsti kriminaliteta, već i društvene zajednice, budući da mogu voditi u sukobe širih razmera. Učiniti zločin iz mržnje znači izvršiti neko od krivičnih dela, kao što su: ugrožavanje sigurnosti, oštećenje tuđe stvari, teške i lake telesne povrede, ubistvo i dr. krivičnim zakonom određena dela, kada učinilac namerno targetira žrtvu zbog postojanja tzv. zaštićene karakteristike. Pod zaštićenom karakteristikom podrazumeva se postojanje neke činjenice koja je zajednička za jednu grupu, poput rasne, verske i etničke pripadnosti ili seksualne orijentacije, invaliditeta ili nekog drugog zajedničkog faktora. Imajući u vidu ovako definisane odlike zločina iz mržnje, pažnju treba usmeriti na njihovo prepoznavanje, pravilno identifikovanje i adekvatno postupanje nadležnih organa, posebno policije. Odgovor policije treba da bude prilagođen prirodi ovakvih krivičnih dela i senzibilisan prema njegovim žrtvama. Specifičnosti zločina iz mržnje, teške psihičke posledice po žrtvu i visoka tamna brojka kriminaliteta, opredelili su nas za izbor ove teme.

Ciljevi rada (naučni i/ili društveni): Cilj rada je da ukažemo na prisutnost zločina iz mržnje, postupanje policije u ovim slučajevima i definišemo najbolju praksu u odgovoru policije na ovaj vid kriminaliteta.

Metodologija/ dizajn: Radi postizanja postavljenog cilja u radu ćemo analizirati pojam zločina iz mržnje u srpskom i komparativnim zakonodavstvima i analizirati pravila policijskog postupanja u državama koje su razvile posebne operativne vodiče za postupanje policije u slučajevima zločina iz mržnje. Pored toga, predstavićemo primere praktičnog postupanja srpske i drugih policija u identifikovanju zločina iz mržnje i postupanju sa žrtvama, koje se mogu smatrati posebno ranjivim i najinteresantnije sudske odluke.

Ograničenja rada/ istraživanja: Budući da je jedan od ciljeva rada ukazivanje na zastupljenost zločina iz mržnje u Republici Srbiji, utvrđivanje ove činjenice podrazumeva analizu sudske prakse. Nažalost, i pored propisivanja zločina iz mržnje kao obavezne otežavajuće okolnosti (čl. 54a KZS), prema izveštaju nevladinih organizacija u Republici Srbiji još uvek nije doneta nijedna presuda koja se poziva na ovaj član. Takođe, ne postoje ni zvanične evidencije zločina iz mržnje, što u značajnoj meri ograničava istraživanje i upućuje autore na predstavljanje slučajeva koji su medijski propraćeni.

Rezultati: Najznačajniji rezultati ovog rada su: ukazivanje na zastupljenost zločina iz mržnje i njegovih najčešćih oblika, predstavljanje i analiza policijskog postupanja i definisanje najbolje prakse u odgovoru policije na zločine iz mržnje.

Generalni zaključak: Uspešan odgovor policije na zločine iz mržnje i adekvatno postupanje prema žrtvama mogu se postići definisanjem najbolje prakse u postupanju policije i sistematičnim i sveobuhvatnim praćenjem i evidentiranjem o zločina iz mržnje.

Opravdanost istraživanja/ rada: Zločini iz mržnje predstavljaju ozbiljnu pretnju po bezbednost pojedinaca i društvene zajednice u celini zbog čega je potrebno preduzeti mere u pravcu prevencije i borbe protiv ovakvog ponašanja. Takođe, neophodno je i podizanje svesti o značaju suprotstavljanja i adekvatnog reagovanja na zločin iz mržnje i senzitivnog tretmana njegovih žrtava. 

------------------------------------------------------- 

Police response to hate crimes

Reason for writing and research problem(s): Hate crime is criminological term which means crime that is committed as a consequence of intolerance toward “different”. These are crimes which are committed because of hate, bigotry or prejudice toward certain group or community and therefore present serious security threat not only for individuals who are directly exposed to this kind of crime, but for social community, since they could lead to large-scale conflict. Hate crime could be any crime, such as: endangerment of safety, damage of another’s object, serious and light bodily harm, murder and other crimes according to the Criminal Code, when the offender deliberately targets the victim because of existence of so called protected characteristic. Protected characteristic is certain fact which is common for one group, such as race, religion and ethnicity or sexual orientation, disability or other common factors. Bearing in mind thus defined characteristics of hate crimes, attention should be focused to their recognition, proper identification and treatment of competent authorities, especially police. Police response should be adjusted to the nature of these crimes and sensitive to its victims. Specifics of the hate crime, serious psychological consequences for the victim and high dark figure of crime, opted us for this topic.

Aims of the paper (scientific and/or social): The aim of this article is to highlight the presence of hate crimes and police conduct in this cases and to define the best practice in police response toward hate crime.

Methodology/ Design: In order to achieve the aim we`ll analyze the concept of hate crime in Serbian and comparative legislation and rules of police conduct in states that have adopted special police hate crime operational guidances. Nonetheless, we`ll present examples of practical actions of Serbian and other police in identifying hate crimes and treatment of victims, that can be considered as particularly vulnerable victims and the most interesting court decisions.

Research/ Paper limitation: Since one of goals of this article is highlighting the presence of hate crimes in the Republic of Serbia, determination of this fact requires analyze of court practice. Unfortunately, despite hate crime is regulated as mandatory aggravating circumstance (Art. 54a CCS), according to the report of NGO, no court in the Republic of Serbia has delivered a verdict which refers to this article. Also, there are no official records of hate crimes, which significantly limits research and directs authors to presentation of media covered cases.

Results/ Findings: The most significant results of this article are: to point out representation of hate crimes and its most common forms, presentation and analyze of police conduct and defining the best practice in police response to hate crimes.

General Conclusion: Successful police response to hate crime and adequate treatment of victims could be achieved by defining the best practice in police conduct and systematic and comprehensive monitoring and recording of hate crimes.

Research/ Paper Validity: Hate crimes present serious security threat not only for individuals who are directly exposed to this kind of crime, but for social community in whole, that`s why is necessary to take measures toward prevention and fight against such behavior. Also, it is nesessary to raise awareness about the importance of opposition and adequate reaction to hate crime and sensitive treatment of its victims.


Ključne riječi


zločin iz mržnje; odgovor policije; žrtve; hate crimes; police response; victims

Cijeli tekst:

PDF

Povratni linkovi

  • Trenutno nema povratnih linkova



Copyright © 2015 - Fakultet za kriminalistiku, kriminologiju i sigurnosne studije, Sarajevo