BORBA PROTIV CYBER KRIMINALA: KRIVIČNOPRAVNI I KRIMINALISTIČKI ASPEKT

Željko Nikač, Branko Leštanin

Abstract


Inspiracija za rad i problem (i) koji se radom oslovljava (ju): Tehničko tehnološki razvoj ljudske civilizacije doveli su do izuma Interneta i društvenih mreža. Međutim ovi izumi nažalost su zloupotrebljeni i postali su sredstvo i način za izvršenje raznih krivičnih dela iz oblasti kompijuterskog (cyber) kriminala. Software predstavlja središte ovog oblika kriminala i glavno sredstvo za izvršenje dela. Normativni okvir u borbi protiv cyber kriminala čine međunarodni dokumenti i s njima usklađeno nacionalno zakonodavstvo. Organizacioni okvir čine državne institucije čija je nadležnost sprečavanje i borba protiv ovog oblika kriminala i to specijalizovane službe policije, tužilaštva, suda, ministarstva finansija i dr. Zbog specifičnog načina izvršenja, svojstva učinioca, nepostojanja mesta izvršenja kao i vremena i mesta nastupanja posledice krivičnog dela cyber kriminalia rad na otkrivanju i dokazivanju zahteva specificna znanja, veštine i obuku. Primarnu ulogu u dokazivanju ovog oblika kriminaliteta ima specifična cyber forenzika radi pribavljanja relevantnih dokaza u cilju rasvetaljavanja i hapšenja izvršioca. U radu je napravljena i analiza pojedinih počinjenih krivičnih dela iz oblasti cyber kriminala u Re-publici Srbiji i navedeni su značajniji rezultati u otkrivanju i dokazivanju ovih krivičnih dela. Autori u zaključnim razmatranjima, radi unapređenja pravnog i institucionalnog okvira za suzbijanje cyber kriminala, dati su predlozi de lege ferenda.

Ciljevi rada (naučni i/ ili društveni): Ukazati na potencijalne nove pojavne oblike cyber kriminala i njihov modus operandi i prikaz predloga de lege ferenda za unapređenje normativnog okvira, prakse i saradnje država.

Metodologija/ dizajn: Rad je temeljen na normativnom i uporedno-pravnom metodama.

Ograničenja rada/ istraživanja: Potencijalna tamna brojka izvršenih krivičnih dela cyber kriminala.

Rezultati/ generalni zaključak: Multidisciplinarni i multiagencijski pristup i međuna-rodna operativna saradnja policije, posebno na Zapadnom Balkanu, koja je od izuzetnog značaja za otkrivanje i borbu protiv cyber kriminala.

Opravdanost istraživanja/ rada: Na opravdanost istraživanja utiče enormna društvena opasnost od najtežih pojavnih oblika cyber kriminala, zbog specifičnog načina izvršenja, svojstva učinioca, nepostojanja mesta izvršenja kao i vremena i mesta nastupanja posledice.

-----------------------------------------------------------------

FIGHT AGAINST CYBER CRIME: CRIMINAL LAW AND CRIMINALI-STICS ASPECTS

Reason for writing and research problem (s): The technical technological development of human civilization has led to the invention of the Internet and social networks. However, these inventions were unfortunately abused and became a means and method for the execution of various felonies in the field of cyber crime. Software is the center of this form of crime and the main mean of carrying out the crime. The normative framework in the fight against cyber crime consists of international documents and harmonized national legislation. The organizational framework consists of state institutions whose jurisdiction is the prevention and combating of this form of crime and specialized services of the police, the prosecution, the court, the ministry of finance, and others. Due to the specific manner of execution, the characteristics of the perpetrator, the absence of the crime scene and the time and place of the occurrence of the consequences of the cyber crime, the work on detection and proofing requires specific knowledge, skills and training. The primary role in proving this form of crime has specific cyber forensics in order to obtain relevant evidence in order to clarify and arrest the perpetrator. The paper also analyzes certain felonies committed in the field of cyber crime in the Republic of Serbia and provides significant results in the detection and proving of these felonies. The authors in the concluding remarks, in order to improve the legal and institutional framework for the suppression of cyber crime, have submitted de lege ferenda proposals.

Aims of the paper (scientific and/ or social): To point out potential new emerging forms of cybercrime and their modus operandi and to present the proposal de lege ferenda for the improvement of the normative framework, practice and state cooperation.

Methodology/ Design: The work is based on normative and comparative-legal methods.

Research/ Paper limitations: Potential dark number of committed felonies of cyber crime.

Results/ Findings: General conclusion: Multidisciplinary and multi-agency approach and international operational cooperation of the police, especially in the Western Balkans, which is of great importance for the detection and fight against cyber crime.

Research/ Paper validity: The justification of research is affected by an enormous so-cial danger from the most serious forms of cyber crime, due to the specific way of execution, the characteristics of the perpetrator, the absence of the crime scene, and the time and place of the occurrence of the consequences.


Keywords


cyber kriminal; normativni okvir; međunarodna policijska saradnja; Zapadni Balkan i EU; cyber crime; normative framework; international police cooperation; Western Balkans and the EU

Full Text:

PDF (Hrvatski)

Refbacks

  • There are currently no refbacks.